Naaktkatten en vouwoorkatten verboden in Nederland: wat geldt er sinds 1 januari 2026?

Wetgeving en bedragen laatst gecontroleerd op 23 augustus 2026.

Naaktkatten en vouwoorkatten zijn sinds 1 januari 2026 in Nederland verboden om te houden, op grond van artikel 3.33 van het Besluit houders van dieren. Er geldt een overgangsrecht voor katten die vóór die datum al werden gehouden, mits de houder een chipbewijs van vóór 1 januari 2026 heeft. Zonder dat bewijs volgt een boete van € 1.500.

Kerncijfers

Het besluit is genomen op 9 oktober 2025 en uitgegeven op 31 oktober 2025.

Waarom zijn naaktkatten en vouwoorkatten verboden in Nederland?

Naaktkatten en vouwoorkatten zijn verboden omdat de kenmerken waarop ze gefokt zijn hun gezondheid aantasten: bij beide groepen is het raskenmerk zelf de aandoening.

Bij een kat met vouworen komt het gevouwen oor uit een mutatie die het kraakbeen in het hele lichaam aantast. De nota van toelichting bij Staatsblad 2025, 288 beschrijft progressieve bot- en kraakbeenwoekeringen in poten en staart, en noemt katten die tussen vier maanden en drie jaar al ernstige osteodystrofie hebben. Dat maakt de kosten van een operatie bij een kat een terugkerende post: de woekeringen stoppen niet na één ingreep.

Bij een naaktkat gaat het om twee dingen. Zonder functionele vacht regelt de kat zijn lichaamstemperatuur moeilijker en is de huid kwetsbaar. Zonder snor- en tastharen valt het zintuig weg waarmee een kat zijn omgeving aftast.

Wat verbiedt artikel 3.33 van het Besluit houders van dieren precies?

Artikel 3.33, eerste lid, verbiedt het houden van huiskatten (Felis silvestris catus) die homo- of heterozygoot zijn voor de p.V342F substitutie (c.1024G>T) in het TRPV4-gen, of die permanent geen functionele vacht of geen snor- en tastharen hebben. Het verbod richt zich op de houder, niet op de fokker.

Fokken mocht al niet meer: artikel 3.4 verbiedt fokken waarbij schadelijke uiterlijke kenmerken worden doorgegeven, en de NVWA noemt daarbij "gevouwen oren (bij katten)" en "geen haar of geen snorharen (bij katten)". Nieuw is dat § 5 de norm voor het eerst op de houder richt.

Welke kattenrassen noemt de nota van toelichting bij naam?

De nota van toelichting bij Staatsblad 2025, 288 noemt acht rassen als voorbeeld. De uitvoeringspagina van RVO noemt er zes: Poedelkat en Don Sphynx ontbreken. Het nieuwsbericht van de Rijksoverheid noemt geen enkele rasnaam.

De toelichting gebruikt tweemaal "onder andere": de lijst is niet uitputtend en de drie rexrassen zijn geen categorische uitzondering. Het criterium is de TRPV4-mutatie respectievelijk het ontbreken van functionele beharing, niet de rasnaam. Een rexkat zonder functionele snor- en tastharen valt er alsnog onder.

Wat is het genetische criterium voor een kat met vouworen?

Het criterium voor een kat met vouworen is genetisch, niet uiterlijk: de kat moet homo- of heterozygoot zijn voor de p.V342F substitutie (c.1024G>T) in het TRPV4-gen. Het uiterlijk werkt alleen als bewijsvermoeden. Artikel 3.33, tweede lid, bepaalt dat een huiskat wordt vermoed die mutatie te dragen als de kat voorwaarts neerhangende oren heeft, dus testen hoeft niet voordat het verbod geldt. Dat vermoeden is weerlegbaar: de nota van toelichting laat ruimte "voor degene die het betreft om redelijke twijfel te wekken aan de juistheid van het vermoeden in zijn geval".

Wanneer geldt een kat als naaktkat?

Een kat geldt als naaktkat als die permanent geen functionele vacht of geen snor- en tastharen heeft. Het woord "permanent" sluit tijdelijke kaalheid uit: verlies door ziekte, behandeling of overmatig poetsgedrag telt niet mee.

Eén geval valt er wél onder: een Peterbald die met vacht wordt geboren maar deze in de eerste twee levensjaren verliest, geldt volgens de toelichting als permanent haarloos. Het ontbreken van snor- en tastharen telt zelfstandig mee, ook bij een kat met enige beharing.

Moet je een Scottish Fold of Sphynx wegdoen, en welk bewijs heb je nodig?

Nee. Artikel 3.35 regelt een overgangsrecht: een kat mag gehouden worden "als de kat al voor 1 januari 2026 werd gehouden en dit door de houder aangetoond kan worden op basis van een schriftelijk bewijs van de datum waarop de microchip van de kat is geplaatst of geregistreerd".

RVO noemt als bewijs een registratiebewijs uit een databank of een bewijs van plaatsing door een dierenarts. Een aankoopnota of stamboom noemt de wettekst niet. Achteraf je kat laten chippen herstelt dat bewijs niet: de datum telt, niet de chip.

Het overgangsrecht kent twee harde beperkingen, want artikel 3.35 wijkt alleen af van het houdverbod van artikel 3.33, eerste lid. Fokken blijft verboden op grond van artikel 3.4, en artikel 3.36 verbiedt deelname aan wedstrijden of vertoningen voor elke kat die op grond van artikel 3.34 of 3.35 gehouden mag worden.

Hoe hoog zijn de boetes en wie controleert erop?

Houden zonder geldig chipbewijs kost € 1.500, tentoonstellen € 500, beide als bestuurlijke boete. De bedragen staan niet in het Staatsblad maar op de uitvoeringspagina van RVO, en € 1.500 ook in het nieuwsbericht van de Rijksoverheid. Ze komen overeen met boetecategorie 2 respectievelijk 1 uit artikel 2.2 van het Besluit handhaving en overige zaken Wet dieren.

Over het toezicht lopen de bronnen uiteen. RVO schrijft dat de Landelijke Inspectiedienst Dierenwelzijn controleert, vanaf 1 januari 2026. De nota van toelichting wijst een bredere groep aan: RVO, de NVWA, de Landelijke Inspectiedienst Dierenwelzijn en de politie.

Welke uitzonderingen staan er in artikel 3.34?

Artikel 3.34 noemt vijf situaties waarin het verbod op naaktkatten en vouwoorkatten niet geldt.

Een dierenarts mag deze katten dus behandelen, en de kosten van een dierenarts consult veranderen niet door het verbod.

Mag een vouwoorkat nog verkocht of vanuit het buitenland meegenomen worden?

Verkopen mag. RVO meldt dat een kat onder de overgangsregeling doorverkocht of doorgegeven mag worden. Artikel 3.35 koppelt het overgangsrecht niet aan één houder, maar eist wel dat het bewijs "door de houder aangetoond kan worden". Wie berekent wat een kat kost, telt bij deze rassen dus een onvervangbaar bewijsstuk mee.

Voor katten uit het buitenland stelt RVO een strengere eis dan de wettekst: u moet kunnen bewijzen dat de kat vóór 1 januari 2026 is geboren én gechipt, ook bij tijdelijk verblijf zoals een vakantie. Artikel 3.35 zelf stelt die geboorte-eis niet.

Kun je een naaktkat of vouwoorkat nog verzekeren?

Het verbod verandert niets aan een lopende verzekering: een kat onder het overgangsrecht wordt legaal gehouden. Acceptatie en dekking zijn contractuele kwesties en verschillen per verzekeraar.

Twee punten zijn het nakijken waard in de polisvoorwaarden: of erfelijke en rasgebonden aandoeningen zijn gedekt, en welke eisen de verzekeraar stelt aan identificatie. Bij een kat met vouworen gaat het om osteochondrodysplasie, dat rechtstreeks uit de TRPV4-mutatie voortkomt.

De instappremies liepen op 23 augustus 2026 uiteen van € 7,27 tot € 12,96 per maand:

Een vanafpremie zegt niets over de dekking van erfelijke aandoeningen: die staat in de voorwaarden, niet in de prijs. Vergelijk daarop via elke kattenverzekering in Nederland. Is de aandoening al vastgesteld, kijk dan eerst hoe het zit met een zieke kat verzekeren. Op 23 augustus 2026 publiceerde geen Nederlandse huisdierverzekeraar een acceptatiestandpunt over deze rassen, dus ga af op de polisvoorwaarden en niet op algemene berichtgeving.

Waar spreken de officiële bronnen elkaar tegen?

Op één punt wijkt de voorlichting af van de wettekst, en op twee punten van de nota van toelichting.

Het eerste verschil weegt het zwaarst, en RVO is er intern niet consistent in: artikel 3.35 stelt geen eis aan de geboortedatum, alleen aan de chipdatum.

Veelgestelde vragen

Geldt het verbod ook voor een Scottish Fold met rechte oren? Het verbod knoopt aan bij de p.V342F substitutie (c.1024G>T) in het TRPV4-gen, niet bij de rasnaam. Rechte oren vallen niet onder het bewijsvermoeden van artikel 3.33, tweede lid, maar de kat valt wel onder het verbod als de mutatie aantoonbaar aanwezig is.

Wat gebeurt er als een vouwoorkat of naaktkat na 1 januari 2026 wordt gechipt? Artikel 3.35 vraagt een chip- of registratiedatum van vóór 1 januari 2026. Een later geplaatste chip levert dat bewijs niet, dus het overgangsrecht geldt dan niet.

Mag een naaktkat die onder het overgangsrecht valt naar een kattenshow? Nee. Artikel 3.36 verbiedt deelname aan wedstrijden en vertoningen voor elke kat die op grond van artikel 3.34 of 3.35 gehouden mag worden. RVO noemt daarvoor een boete van € 500.

Mag er nog gefokt worden met een vouwoorkat die onder het overgangsrecht valt? Nee. Artikel 3.35 wijkt alleen af van het houdverbod van artikel 3.33, eerste lid. Het fokverbod van artikel 3.4 blijft gelden, ook voor legaal gehouden katten.

Hoeveel katten raakt het verbod in Nederland? De nota van toelichting spreekt van "naar schatting duizenden" katten, "waarvan de grote meerderheid al is voorzien van een microchip". Preciezer wordt het in de officiële stukken niet.

Wetgeving en premies voor dit artikel zijn op 23 augustus 2026 gecontroleerd bij Staatsblad 2025, 288, rijksoverheid.nl, RVO, NVWA en de vergelijkingsmodule op deze site. Dit artikel geeft algemene informatie en is geen juridisch of financieel advies.